Хятад, Монголын хооронд эдийн засаг, худалдааны солилцоо улам бүр нягтарч, эрчим хүчний хамтын ажиллагаа гүнзгийрч, мөн өдрөөс өдөр өсөн нэмэгдэж буй эрчим хүчний хэрэгцээг тасралтгүй, найдвартай хангах зорилгоор, Хятадын санхүүжилттэй HHI компани нь Монголын зах зээлд 17 жилийн турш үйл ажиллагаа явуулж буй юм. Тэрээр олон төрлийн бизнесийн зохион байгуулалтаар дамжуулан эрчим хүчний солилцооны гүүрийг тавьж, найдвартай үйлчилгээний нэр хүндээрээ харилцан ашигтай хамтын ажиллагааны суурийг бэхжүүлсээр иржээ.

-компани маань 2007 онд байгуулагдсан, 2007 оноос 2012 оны хооронд манай компани Petrochina дачин тамсаг компанитай хамтарч ажиллаж, анхны үйл ажиллагаагаа явуулж байсан. Петрочайна дачин тамсаг нь Хятадын газрын тосны группээс Монголд хөрөнгө оруулсан хамгийн анхны нефть олборлогч компани юм. Бид тоног төхөөрөмж угсрах гэрээгээр хамтран ажиллаж үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн гэж захирал Б.Цэцэнбилэг тухайн үеийн компанийнхаа үйл ажиллагааны талаар танилцуулав.

CHINA OIL HBP- группийн хөрөнгө оруулж байгуулсан HHI компани нь 2007 онд Улаанбаатар хотод байгуулагдаж, газрын тосны бүтээгдэхүүн борлуулахаас эхлээд эрчим хүч уул уурхайн бүтээгдэхүүний худалдаа хийх, тоног төхөөрөмж борлуулах зэрэг талд цар хүрээгээ тэлж, Хятад, Монголын эрчим хүчний хамтын ажиллагаанд шинэ үе шатыг нээж, хоёр улсын эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагааны гүүр, жишиг байгууллага болсон юм.

Тус компани нь Монголын зах зээлд олон улсын найдвартай бүтээгдэхүүн, дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлэхийг зорьж, үйлчлүүлэгчдэдээ мэргэжлийн, үр ашигтай нэгдсэн эрчим хүчний үйлчилгээний шийдлүүдийг санал болгодог. Компани нь технологийн давуу тал ба нөөцийн интеграцын хүчин чадалдаа түшиглэн, Монголын зах зээлд хурдацтай хөгжиж, тослох материал, дизель түлш, бензин, сэлбэг хэрэгсэл, газрын тос, байгалийн хийн ордын тоног төхөөрөмж, нефть химийн байгальд ээлтэй тоног төхөөрөмж ба газрын тос, байгалийн хийн нөөцийг хөгжүүлж ашиглах зэрэг талд түлхүү анхаарал хандуулан ажиллаж байна.

-2012 оноос хойш зах зээлийн нөхцөл байдлаас болоод тус компани нь үйл ажиллагаагаа нэг харилцагч биш, харин олон харилцагч руу хандсан бодлого хэрэгжүүлж, гадаад худалдааны чиглэлээр үйл ажиллагаагаа тэлсэн юм. Гадаад худалдааны хувьд бид үндсэн бүтээгдэхүүн болох газрын тосны бүтээгдэхүүн, Тухайлбал, тослох материал, бензин, дизель түлш зэргийг оруулж ирсэн. 2012 оноос Хятадын Sinopec  группийн  Монгол Улс дахь албан ёсны эрхтэй тослох материалыг оруулж, Монголын зах зээлд нийлүүлээд тэдэнд таниулсан юм. 2015 оноос хойш тослох материалаас гадна уул уурхай, тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгслийн талаар гэрээлэгч уурхайнуудтай гэрээ хийж ажилласан байна. Уул уурхайн тоног төхөөрөмж, машины хэрэгслүүдийг хэрэглэгчдийн шаардлага ба компанийн захиалгын дагуу сонотрег брэндийн машин хэрэгслийг Монголын зах зээлд нийлүүлж байна. 2020 оноос хойш компани маань нефтийн бүтээгдэхүүн, бензин зарж эхэлсэн, нефтийн бүтээгдэхүүний хувьд Монголд буй нефтийн бүтээгдэхүүний 80 буюу 90 хувь нь Оросоос орж ирдэг, анх бид ч Оросоос нефтийн бүтээгдэхүүн оруулдаг байсан бол 2023 оноос эхлэн Хятадын Петрочайна групптэй хамтран Монголын баруун аймгийн Ховдын Булган сум, Замын-Үүдээр дамжин авто зам, төмөр замаар нефтийн бүтээгдэхүүн оруулж, Монголын бензин колонкууд, уул уурхайн харилцагч руу шууд холбож нийлүүлэх үйл ажиллагаа явуулж байна гэж Б.Цэцэнбилэг HHI компанийнхаа үйл ажиллагааны талаар танилцуулав.

Тус компани нь зах зээлд үзүүлсэн гарамгай хувь нэмэр болон урт хугацааны хамтын ажиллагаагаараа 2024 онд Хятадын Газрын тос, химийн корпорацаас "Шилдэг түншийн шагнал" хүртэв. Үйлчлүүлэгчдийнхээ олон талт хэрэгцээг хангахын тулд HHI компани 2017 онд Хятадын Шаньдүн мужийн Юаньгэнь нефть химийн компанитай стратегийн хамтын ажиллагаа байгуулж, "Юаньгэнь" брэндийн тослох материалыг нэвтрүүлснээр бүтээгдэхүүнийхээ багцыг улам баяжуулж, зах зээлийн өрсөлдөх чадвар нь шинэ шатанд гарав.

-Компанийн хувьд 50 гаруй ажилтантай, 90 хувь нь Монголын ажилтан ажиллаж байна. Монголд энэ салбарт маш олон компани үйл ажиллагаа явуулж байна. Монголын үндэсний томоохон компаниуд энэ салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг. Ганц ялгарах зүйл нь манай компани Хятадын хөрөнгө оруулалттай, бүтээгдэхүүнээ Хятадаас оруулдаг. Толгой компаниар дамждаг учраас мөнгөний эх үүсвэрийн тал дээр санхүүжилт босгоход арай хямд байдаг гэж Б.Цэцэнбилэг ярилаа.

Одоогийн байдлаар HHI компани Монгол Улсын 15 аймаг, хотод тослох материалын 35 жижиглэнгийн худалдааны үйл ажиллагаа явуулж, 132 компанитай урт хугацааны хамтын ажиллагаатай. Тус компани нь Петрочайна дачин тамсаг,  Хятадын төмөр замын нөөцийн Шиньшинь ХХК, Нортерн Интернэшнл Групп зэрэг Хятадын томоохон хөрөнгө оруулалтын компаниуд болон Energy Resource LLC, ЭТТ уурхайн компани, Mongolrostsvetmet SOE зэрэг Монголын төрийн болон хувийн томоохон аж ахуйн нэгжүүдтэй хамтын ажиллагаатай байдаг нь тус компанийн эрчим хүчний хангамжийн салбар дахь тогтвортой, найдвартай байдлыг бүрэн харуулж байгаа юм.

HHI компани нь 2024 оноос хойш Оросын газрын тосны групп болон Хятадын Үндэсний Газрын Тосны групптэй урт хугацааны хамтын ажиллагааны харилцаа тогтоож, сар бүр ойролцоогоор 3000 тонн  Евро III болон Евро V стандартын сайн чанарын дизель түлш импортолж байна. 10 мянган тонн дизель болон бензин хадгалах хүчин чадалтайгаас хэрэглэгчдийн хэрэгцээг цаг тухайд нь, тогтвортой хангадаг. Тус компани олон мэргэжлийн тээврийн компаниудтай хамтран ажилладаг бөгөөд аюулгүй ажиллагааны дүрмийг чанд мөрдөж, түлшний бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчдэд аюулгүй, найдвартай, үр ашигтай хүргэхийг баталгаажуулдаг.

HHI компани нь Мандал, Цэгээ, Ганцмод зэрэг боомтуудаар дамжин, нүүрс, түүхий эд материал, тоног төхөөрөмжийн экспортын бизнес явуулж, нүүрсний экспортын цар хүрээгээ тэлэн, үйл ажиллагааны үр ашгаа дээшлүүлж, Монгол Улс болон бүс нутгийн эрчим хүчний экспортын цогц системийг байгуулахад хүчтэй дэмжлэг үзүүлэв.

-агуулах саваа илүү томруулах,татан авалтын хэмжээгээ нэмэх, тухайн салбартаа тодорхой байр суурь гэх зорилт тавин ажиллаж байна. Одоогоор манай компани Хятад болон Оросоос Монголын зах зээлд бүтээгдэхүүн импортолж байна, дараа нь бид Монголын зах зээлээс гадагш экспортлох зорилго тавиад ажиллах болно гэж Б.Цэцэнбилэг компанийнхаа ирээдүйн ажлын төлөвлөгөөний талаар ярилаа.

Монгол Улс дахь Хятадын хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгжүүдийн төлөөллийн нэг болох HHI компани нь Хятад-Монголын "Бүс ба Зам"-ын эрчим хүчний хамтын ажиллагаанд үргэлж идэвхтэй оролцож, Монголын эрчим хүчний салбарыг шинэчлэхэд хувь нэмэр оруулж, олон улсын чанар сайтай бүтээгдэхүүн, дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлснээр орон нутгийн эдийн засгийн хөгжилд ихээхэн ач тус хүргэв.

-2025 онд уул уурхайн төсөл боловсруулсан, нүүрсний уурхай, зэсийн уурхай дээр хамтарч ажиллах гэрээ хийсэн, баяжуулах үйлдвэрээ барьж байна, дараагийн шатанд Монголоос Хятад руу нүүрс, уул уурхайн бүтээгдэхүүн экспортлох болно. Олон талт үйл ажиллагаа явуулж байж компанийн хүчин чадал Монголын зах зээлд цар хүрээгээ цаашид тэлж,тогтвортой хөгжлийг бий болгоно. HHI компани нь Хятад, Монголын илүү олон аж ахуйн нэгжүүдтэй хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэн, эрчим хүч уул уурхайн бүтээгдэхүүний худалдаа, тоног төхөөрөмж борлуулах зэрэг салбарт улам өргөжин тэлж, орон нутгийн эрчим хүчний аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжилд улам их хувь нэмэр оруулсаар байх болно гэж Б.Цэцэнбилэг сурвалжилгын төгсгөлд ярилаа.  

 

Зохиогч: Нийтлэл: ЮЙ-ИН, Х.АРВИНТАЛ, Д.МӨЧИР, Г.АЛС, Н.ЦОВОО

Найруулагч: Х.АРВИНТАЛ

Эх сурвалж : Солонго мэдээллийн төв

Уг шийдвэрийн дагуу Дэлхийн адууны өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх үйл ажиллагаатай холбогдуулан Архангай, Булган, Говь-Алтай, Говьсүмбэр, Дархан-Уул, Дорнод, Өвөрхангай, Өмнөговь, Сэлэнгэ, Төв, Хөвсгөл болон Хэнтий зэрэг 12 аймгийн баяр наадмыг 2026 оны долдугаар сарын 8, 9-ний өдрүүдэд зохион байгуулахаар товложээ.

Дашрамд дурдахад, НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 79 дүгээр чуулганы 2025 оны зургадугаар сарын 03-ны өдрийн хуралдаанаар Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “Дэлхийн адууны өдрийн тухай” тогтоолыг хэлэлцэж жил бүрийн долдугаар сарын 11-ний өдөр Дэлхийн адууны өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлж байх тухай тогтоолыг баталсан байдаг. Энэ жилийн “Дэлхийн адууны өдөр-2026” арга хэмжээ нь өнцөг булан бүрээс оролцох морин холбоод, морин заслын төвүүд, төрийн байгууллагууд, бодлого боловсруулагчид, мэргэжилтнүүдийн оролцоотойгоор энэхүү арга хэмжээ нь улс хоорондын бодлогын уялдаа холбоог сайжруулах, сайн туршлага хуваалцах, адууны өв соёл, морин спорт, морин заслын хөгжлийг дэмжих, дэлхийн хэмжээнд хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх зэрэг ач холбогдол бүхий  олон улсын платформ болж ажиллах юм.

Үүний дараа даатгалын компани, хөлөг онгоцны оператор болон газрын тосны компаниуд тус бүсийг хөлөг онгоц зорчиход аюулгүй гэж үзнэ. Орчин үеийн дрон болон уламжлалт мина хайгч төхөөрөмжүүдийг ашиглан хэрэгжүүлэх эл ажиллагаа үргэлжлэх хэдэн долоон хоногт олон сая баррель газрын тосны нийлүүлэлт саатаж магадгүй гэж Ройтерс агентлаг онцолжээ.

Үүнээс өмнө АНУ, Иран, зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэж буй Пакистаны албан ёсны төлөөлөгчид Вашингтон, Тегеран харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулахаар тохиролцсон тухай мэдээлсэн билээ. Баримт бичигт энэ сарын 19-нд Женев хотноо гарын үсэг зурхаар төлөвлөж байна.

Ираны гадаад хэргийн дэд сайд Казем Гарибабадийн мэдээлснээр, 60 хоногийн эвлэрлийн хугацаанд талууд Ираны цөмийн хөтөлбөр зэрэг асуудлыг хэлэлцэнэ. Энэ сарын 15-аас АНУ-ын зүгээс Ираны бүслэлтийг зогсоож, Ливаныг оруулан бүх фронт дээр галыг даруй зогсоохоор тохиролцсон байна.

Энэхүү мэдэгдлийн дараа Олон улсын далайн байгууллагын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Арсенио Домингес Персийн буланд гацаад буй олон мянган далайчныг нүүлгэн шилжүүлэх ажиллагааг эхлүүлэхэд бэлэн буйгаа илэрхийлжээ. Гэхдээ энэхүү ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд аюулгүй байдлын тодорхой баталгаануудыг хангахад цаг хугацаа шаардагдана гэжээ.

-Нийслэлийн прокурорын газраас 2026 оны эхний 4 сарын байдлаар Нийслэлийн Байгаль орчны газрын эрх бүхий албан тушаалтны Зөрчлийн тухай хуулийн 7.6 дугаар зүйлд заасан “Амьтны тухай хууль зөрчих” зөрчлийг шалгасан 163 хэрэг, материалд хяналт тавьсан. Энэ нь өнгөрсөн оноос 69 буюу 73.4 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байгаа юм. Дээрх 163 зөрчлөөс  агнуурын бүс нутгаас бусад газарт, амьтныг агнах хориотой үед, эсхүл хориглосон хугацаанд амьтныг барьсан, агнасан, тээвэрлэсэн зөрчил 110 буюу зонхилон үйлдэгдсэн байна.

 Ихэнх тохиолдолд зөрчил үйлдэгдсэн нь тодорхой, холбогдогч зөрчил үйлдсэнээ сайн дураараа хүлээн зөвшөөрдөг учраас зөрчлийг ажлын 5 хоногт багтаан хялбаршуулсан журмаар шалгаж, шийтгэл оногдуулж шийдвэрлэдэг бөгөөд 147 зөрчлийг хялбаршуулж шийдсэн байна. Харин 13 зөрчилд зөрчлийн хэрэг нээн хэрэг бүртгэлт явуулсан.

Он гарснаас хойш дээрх зөрчлийн хэрэг, материалд холбогдсон иргэдээс 262 тарвага, 602 загас, 14 чоно, ятуу 4, зэрлэг гахай, үнэг тус бүр 3, хярс, шар шувуу тус бүр 2, дорго 1 бодгаль, 1 ширхэг бугын эвэр зэргийг хураан авсан байна.

-Амьтны тухай хууль зөрчих зөрчил үйлдсэн болох нь тогтоогдсон хүн, хуулийн этгээдийн зөрчил үйлдэхдээ ашигласан эд зүйл, хууль бусаар олсон хөрөнгө, орлогыг хурааж, учруулсан хохирол, нөхөн төлбөрийг гаргуулахаас гадна Зөрчлийн тухай хуульд заасан хэмжээгээр торгох шийтгэл оногдуулдаг. Ер нь бол Амьтны тухай хууль зөрчих зөрчилд үйлдсэн зөрчлөөс нь хамаараад хүнд 150 мянган төгрөгөөс 1 сая төгрөг, хуулийн этгээдэд 1,5 саяас 10 сая төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулах хуулийн заалттай.

Түүнээс гадна амьтны аймагт учирсан хохирлыг Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулиар тухайн амьтны экологи– эдийн засгийн үнэлгээг хоёр дахин нэмэгдүүлсэн хэмжээгээр тооцож, зөрчил үйлдсэн иргэн, хуулийн этгээдээр нөхөн төлүүлдэг.

Жишээлбэл 1 бодгаль тарваганы экологи-эдийн үнэлгээ 410 мянган төгрөг байдаг. Үүнийг 2 дахин нэмэгдүүлж тооцвол 820 мянган төгрөг болдог.

Та бүхэн мэдэж байгаа байх энэ оны 1 дүгээр сарын 30-ны өдөр Хан-Уул дүүргийн 23 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр, Богд-Хан уулын дархан цаазат газар, Нүхтийн амны хязгаарлалтын бүсэд газар ашиглагч хуулийн этгээд нь стандартад нийцээгүй хашаа барьснаас халиу буга зоогдож үхсэн зөрчил үйлдэгдсэн. Энэ зөрчлийн улмаас амьтны аймагт 25,4 сая төгрөгийн хохирол учирсан бөгөөд стандартын бус хашааг буулгаж, газар ашиглах эрхийг хэсэгчлэн цуцалж, тухайн стандартын бус хашаа барьсан хуулийн этгээдээр хохирол, нөхөн төлбөрийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.

2026 оны эхний 4 сард Амьтны тухай хууль зөрчих зөрчлийн улмаас 258 сая төгрөгийн хохирол, нөхөн төлбөр учирснаас 127,7 сая төгрөг буюу 49.4 хувь нөхөн төлөгдсөн байна.

-Нэг үеэ бодвол иргэд ан агнах, загас барих гэрээ, тусгай зөвшөөрөлгүйгээр амьтныг агнах, ашиглах, барих нь хууль бус гэдгийг мэддэг болсон. Гэсэн хэдий ч энэ төрлийн зөрчил буурахгүй байгаа нь зөрчилд холбогдсон иргэдийн ухамсартай шууд холбоотой байна. Агнуурын бүс нутгаас бусад газарт буюу хот суурин газарт тарвага, зурмын түүхий мах, нойтон арьсыг оруулахыг хориглодог. Гэтэл Амьтны тухай хууль зөрчсөн зөрчлийн дийлэнх нь нийслэл хот руу тарвага тээвэрлэсэн зөрчил байдаг. Энэ төрлийн зөрчилд холбогдсон иргэд “хүн бэлэглэсэн, эмчилгээнд хэрэглэх гэж байсан, эсхүл идэх зорилгоор авч явсан” гэдэг бол зарим хэсэг нь “хүний дайвар ачааг авсан, тарвага гэж мэдээгүй” гэх зэргээр тайлбарласан байдаг.

-Амьтны тухай хууль зөрчих зөрчлийн дийлэнх нь загас, тарвага хууль бусаар хот, суурин газарт оруулж ирэх зөрчил байна. Ялангуяа үржлийн үед нь загас агнасан тохиолдол гарч байна.

Амьтны тухай хуульд амьтдыг агнах, барихгүй байх хугацааг тодорхой заасан байдаг. Тухайлбал, бор гөрөөс, цагаан зээр, зэрлэг гахайг жил бүрийн 12 дугаар сарын 01-ний өдрөөс дараа оны 8 дугаар сарын 31-ний өдөр хүртэл, булга, суусар, элбэнх, үнэг, мануул чандага туулай, бор туулайг жил бүрийн 02 дугаар сарын 11- ний өдрөөс 11 дүгээр сарын 20-ны өдөр хүртэл, зурам, тарвагыг жил бүрийн 10 дугаар сарын 16-ны өдрөөс дараа оны 8 дугаар сарын 20-ны өдөр хүртэл, Дархадын цагаан загасыг жил бүрийн 8 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 10 дугаар сарын 20-ны өдөр хүртэл, Буйр нуурын загасыг жил бүрийн 5 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 8 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл, омоль загасыг жил бүрийн 8 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 10 дугаар сарын 30-ны өдөр хүртэл; зарам загасыг жил бүрийн 9 дүгээр сарын 05-ны өдрөөс дараа оны 01 дүгээр сарын 30-ны өдөр хүртэл; Алтайн сугас загасыг жил бүрийн 6 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 8 дугаар сарын 31-ний өдөр хүртэл, бусад загасыг жил бүрийн 4 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 6 дугаар сарын 15-ны өдөр хүртэл хугацаанд тус тус ахуйн болон тусгай зориулалтаар агнах, барихыг хориглосон байдаг тул дээрх хугацаанд амьтныг агнахгүй, барихгүй байхад анхаарах хэрэгтэй.

Түүнчлэн бусдын дайвар ачаанд хориглосон амьтан болон бусад хориотой эд зүйл байгаа бол тээвэрлэхгүй байх, ачаа дайж байгаа болон ачааг хүлээн авах иргэний холбогдох мэдээллийг тэмдэглэж авах зэргээр зөрчилд холбогдохоос зайлсхийх шаардлагатай байна. Мөн амьтны түүхий эд, эрхтнийг эмчилгээнд хэрэглэх нь шинжлэх ухааны үндэслэлтэй юу гэдгийг бас бодолцох хэрэгтэй.

Нэмж хэлэхэд энэ дэлхий зөвхөн хүнд зориулагдаагүй гэдгийг ойлгож амьтны эрхийг хамгаалах үйлсэд гар бие оролцоосой гэж уриалж байна.

Нийтэлсэн: Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Хэвлэл мэдээлэл, Олон нийттэй харилцах алба

Нэр бүхий иргэн Приус30 маркийн машинтай хохирогчийг зам дээр шахаж зогсоогоод маргалдан,  толгойн тус газарт нь хутгаар зүсэж зугтсан гэх урьдчилсан нөхцөл байдал тогтоогдсон. Уг этгээдийг цагдаагийн алба хаагчид шуурхай олж тогтоон мөрдөн шалгах ажиллагааг үргэлжлүүлж байна.

Иймд иргэд та бүхэн эрүүл мэнд аюулгүй байдалдаа анхаарч, бусадтай таарамжгүй байдал үүсгэхээс сэргийлэхийг Цагдаагийн байгууллагаас анхааруулав.

Энэ үеэр цаашид анхаарах асуудлын талаар санал солилцож, гамшгаас хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг эрчимжүүлэхэд анхаарч ажиллахыг үүрэг болгосон юм. 

Тэрээр эдийн засгийн нөхцөл байдалтай уялдуулан салбарын тулгамдсан асуудлыг цаг алдалгүй шийдвэрлэх зорилгоор төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд үе шаттай шийдвэрлэж ажиллахаа илэрхийллээ. 

Дуудлагын дагуу алба хаагчид холбогдох шалгалтын ажиллагааг явуулж байгааг Экологийн Цагдаагийн Албанаас мэдээллээ. 

Халиун буга нь Монгол Улсын Засгийн газрын 2012 оны долдугаар тогтоолын нэгдүгээр хавсралтаар батлагдсан ховор амьтны жагсаалтад бүртгэгдсэн бөгөөд уг амьтныг агнах, тээвэрлэх,худалдахыг хуулиар хориглосон байдаг.

Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.1.2 дахь хэсэг, мөн Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Сангийн сайдын 2017 оны А/297, 360 дугаар хамтарсан тушаалаар иргэдээс гэмт хэрэг, зөрчлийн талаарх мэдээллийг төлбөртэй авах зохицуулалттай.

Иймд байгаль орчны эсрэг гэмт хэргийн талаарх мэдээллийг Цагдаагийн байгууллагын 102 болон 70191070 дугаарын утсанд мэдээлж, хамтран ажиллахыг уриаллаа. 

Энэ удаагийн тохиролд 2026 оны гуравдугаар сарын 1-31-ний хооронд худалдан авалт хийж, цахим системд бүртгүүлсэн 53,822,709 ширхэг баримтыг оролцуулсан юм. 

Сугалааны тохирлын дугаар: 30915901

 

Трамвай нь 100 хувь цахилгаан учир авто замын түгжрэл, автомашины хорт утаа ялгаруулалтаас үүсэх агаарын бохирдлыг бууруулах чухал ач холбогдолтой. Тухайлбал, нүүрстөрөгчийн дутуу исэл (CO₂) ялгаруулалт 39 мянган тонноор, азотын давхар исэл (NO₂) ялгаруулалт 234 тонноор, нарийн ширхэгт тоосонцор (PM2.5) ялгаруулалт 2.7 тонноор буурах боломжтойг ТЭЗҮ-д тусгасан байна. Мөн зорчих хугацааг хэмнэснээр жилд 49.6 сая ам.доллар, шатахууны хэрэглээ, ашиглалтын зардлыг бууруулснаар жилд 14.2 сая ам.долларын хэмнэлт гарах тооцоо гарсан аж. 

Түүнчлэн төслийн талаарх олон нийтийн санал хүсэлтийг хүлээн авч, хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн байна. Тус хэлэлцүүлэг, судалгаанд Баянгол, Хан-Уул, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн нийт 38 хороодын иргэн оролцсон. Иргэдийн зүгээс төслийн хүрээнд ногоон байгууламжийг төлөвлөх, аюулгүй байдлыг хангах, иргэдэд замын хөдөлгөөний дарамт учруулахгүй байх тал дээр анхаарч ажиллах санал дэвшүүлжээ. 

-Сурах бичгийн агуулгын хянах ажлын хэсэг гарган ажиллуулна. Хаврын элсэлтийн ерөнхий шалгалтын агуулгыг сайжруулах зайлшгүй шаардлагабайна. Монгол хүүхдийн уншаад ойлгох чадварыг нэмэгдүүлэхгүй бол ирээдүйд олон асуудлын шалтгаан болно. Эх хэлээрээ уншаад ойлгохгүй байна гэдэг маш том асуудал. Үүнд анхаарч ажиллана гэв.