Онцлох - Selenge.nutag.mn

Онцлох - Selenge.nutag.mn http://selenge.nutag.mn/ ru Онцлох - Selenge.nutag.mn DataLife Engine “Сүхбаатар дулааны цахилгаан станц” 150 мянган өрх, аж ахуйн нэгжийг цахилгаанаар, 30 мянган айл өрхийг дулаанаар хангана http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2772 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2772

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Сэлэнгэ аймагт ажиллаж байна. Тэрбээр “Сүхбаатар дулааны цахилгаан станц”-ийн нээлтэд оролцов. Энэ станц орон нутгийн эдийн засгийг тэлэх, иргэдийн орлогыг нэмэгдүүлэх, залуучууд орон нутагтаа ажиллаж, амьдрах таатай нөхцөл бүрдүүлсэн, төр, хувийн хэвшил, орон нутгийн түншлэлд суурилсан бодит бүтээн байгуулалт болж байгааг Ерөнхийлөгч хэлж, хамт олонд талархал илэрхийлэв.

Манай улс эрчим хүчний хэрэглээнийхээ 79 хувийг дотоодоос, 21 хувийг импортоор хангадаг.

2025 онд цахилгаан эрчим хүчний нийт хэрэглээ 12.6 тэрбум киловатт цагт хүрч, 2024 оны түвшнээс 8.4 хувиар өссөн. Энэ онд 13.6 тэрбум киловатт цагт хүрч өмнөх оны түвшнээс 7.5 хувь өсөх урьдчилсан тооцоотой байна.

“Сүхбаатар дулааны цахилгаан станц” жилд 489 сая киловатт цаг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэн 440 сая киловатт цаг цахилгаан эрчим хүчийг Монгол Улсын эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнд нийлүүлж, ойролцоогоор 150 мянган айл өрх, аж ахуйн нэгжийг цахилгаан эрчим хүчээр, 30 мянган айл өрхийг дулаанаар хангах юм.

Түүнчлэн манай улсын газар тариалан, хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрлэлийн гол түшиц нутаг болох Сэлэнгэ аймагт тариаланчид үйлдвэрлэлээ өргөжүүлэх, жижиг, дунд бизнес хөгжих, шинэ ажлын байр бий болох, хүнсний үйлдвэрүүдийн тогтвортой үйл ажиллагааг хангах боломж бүрдэх юм.

Үндэсний хэмжээнд манлайлж, хөрөнгө оруулсан болон төслийг хариуцан гүйцэтгэж байгаа станцын хамт олон, инженер, техникийн ажилтнууд болон гэр бүлд нь Ерөнхийлөгч талархал илэрхийлж, амжилт хүсэв.

]]> zulaa Thu, 05 Nov 2026 09:46:07 +0800 Г.Занданшатар: Оюу толгойн гэрээ болон ногдол ашгийн талаар... http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2770 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2770

]]> zulaa Wed, 04 Nov 2026 10:02:02 +0800 Сэлэнгэ аймаг 150 МВт-ын ДЦС байгуулах гэрээнд гарын үсэг зурлаа http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2769 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2769

Сэлэнгэ аймаг эрчим хүчний салбарынхаа хоёр дахь томоохон эх үүсвэрийг шийдвэрлэж, өнөөдөр /2026.11.02/-нд 150 МВт-ын хүчин чадалтай дулааны цахилгаан станц байгуулах гэрээнд гарын үсэг зурлаа. Тодруулбал, аймгийн төв Сүхбаатар хотод 70 МВт-ын дулааны цахилгаан станцын нээлт болоход хоёрхон хоног үлдээд байгаа энэ цаг үед Сэлэнгэ аймгийн Засаг дарга Н.Лхагвадорж Мандал суманд 150 МВт-ын хүчин чадалтай дулааны цахилгаан станц барьж байгуулах төслийн төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн гэрээнд гарын үсэг зурлаа. Ингэснээр Сэлэнгэ аймаг эрчим хүчний салбарт хоёр томоохон бүтээн байгуулалтыг хэрэгжүүлж, бүс нутгийн эрчим хүчний хангамжийг нэмэгдүүлэх, цаашлаад эрчим хүчний бие даасан байдлыг хангах боломж бүрдэж байна.]]> zulaa Tue, 03 Nov 2026 12:43:38 +0800 Хүмүүнлэгийн хайр хилийн хязгааргүй http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2768 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2768

10-р сарын 13-ны өглөө налгар намрын алтан наран шаргалтсан сайхан өглөө байлаа. ӨМӨЗО-ны Олон улсын эмнэлэг холын хол хилийн цаанаас хүрэлцэн ирсэн онцгой 14 зочдоо хүлээн авлаа. Тэд бол Монгол Улсаас ирсэн төрөлхийн зүрхний гажигтай 14 хүүхэд. Мэс заслын дараах давтан үзлэг хийхээр ирсэн нь энэ юм.

- Улаан Загалмайн ах эгч нарт баярлалаа, эмч сувилагч ах эгч нарт баярлалаа... гэж 12 настай М.Нарангарав баярлаж талархсан сэтгэлийн үгээ дахин давтан хэлж, гэрэл зургаа авахуулж байлаа.

Эдгээр хүүхдүүд Монгол Улсын Улаан Загалмайн Нийгэмлэг, Хятадын Улаан Загалмайн Нийгэмлэг, Өвөр Монголын Улаан Загалмайн Нийгэмлэгээс хамтран зохион байгуулж байгаа “Сахиусан тэнгэрийн аялал- Бүс ба Зам”арга хэмжээний хүрээнд 2024 он ба 2025 онд Бээжинд төрөлхийн зүрхний гажиг өвчний хагалгаанд хамрагдсан хүүхдүүд юм.

- Би хүүгээ төрсний дараах 11 дэх хоног дээр нь төрөлхийн зүрхний гажигтай болохыг нь олж мэдсэн. Тэгээд л хаана мэс засал хийлгэх үү, яах уу? гээд л эрэл хайгуулд гарсан. Азаар хүү маань Хятад, Монголын хамтарсан “Сахиусан тэнгэрийн аялал — ‘Бүс ба Зам’ санаачилгын хүрээнд төрөлхийн зүрхний гажигтай хүүхдүүдэд хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэх хөтөлбөр”-т хамрагдан 2025 онд Бээжинд мэс заслын эмчилгээ амжилттай хийлгэсэн юм. Саяхан энэ эмч нар давтан үзлэг хийгээд хүү маань бүрэн эрүүл саруул болсон гэж хэллээ. Миний хүү их азтай хүү юм аа гэж Б.Тэмүүлэнгийн ээж сэтгэл догдлон ярьж байлаа.

10-р сарын 12-ноос 15-ны өдрүүдэд Хятад, Монгол хоёр улсын Улаан Загалмайн Нийгэмлэгээс хамтран зохион байгуулж байгаа “Сахиусан тэнгэрийн аялал — ‘Бүс ба Зам’ санаачилгын хүрээнд төрөлхийн зүрхний гажигтай хүүхдүүдэд хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэх хөтөлбөр”-өөр Монгол Улсын 14 хүүхдэд эмчилгээний дараах давтан үзлэг хийх үйл ажиллагаа ӨМӨЗО-ны Олон улсын эмнэлэгт амжилттай өрнөж байна.

Үзлэг, шинжилгээ дууссаны дараа төлөөлөгчид Хөххотын Хүүхдийн танин мэдэхүй, туршилт судалгааны төвд зочилж, харилцан оролцоонд суурилсан танин мэдэхүйн үйл ажиллагаанд оролцоно.

“Сахиусан тэнгэрийн аялал — ‘Бүс ба Зам’ санаачилгын хүрээнд төрөлхийн зүрхний гажигтай хүүхдүүдэд хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэх хөтөлбөр” 2017 оноос эхэлж, Монгол улсын төрөлхийн зүрхний гажигтай 200 хүүхдэд хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлэх болно.

2023 оноос Монгол Улсын төрөлхийн зүрхний гажигтай хүүхдүүдийн эмчилгээний дараах давтан үзлэг хийх ажлыг тогтмол зохион байгуулж эхэлснээс хойш 2026 он хүртэл ӨМӨЗО-ны Улаан Загалмайн Нийгэмлэг нийт 41 хүүхдийн эмчилгээний дараах давтан үзлэг хийх ажлыг амжилттай хэрэгжүүлээд байна. Ингэснээр “Тусламж үзүүлэх - эдгэрэлтийг дэмжих - давтан үзлэг хийх” гэсэн хүмүүнлэгийн тусламжийн бүх үе шатыг хамарсан тогтолцоог тасралтгүй боловсронгуй болгож, хил дамнасан эмнэлгийн тусламж, хамгааллын тогтолцоог бэхжүүлж байна.

Редактор : Ш.ЦОГЗОЛМАА

Зохиогч: Ш.ЦОГЗОЛМАА Х.ӨНӨБАДРАА С.САРАНЧИМЭГ

Эх сурвалж : solongonews.mn

]]> zulaa Sun, 01 Nov 2026 18:56:09 +0800 Улсын хэмжээнд 3350 гаруй хүн цагдан хоригдож байна http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2767 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2767

Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газрын (ШШГЕГ) тэргүүн дэд дарга, Хорих ял эдлүүлэх албаны дарга, хурандаа Д.Одсэр 2026 оны аравдугаар сарын 28-ны өдөр УИХ-ын Хүний эрхийн дэд хорооны хуралдаанд мэдээлэл өгөв.

Тэрээр мэдээлэлдээ өнөөдрийн байдлаар 3350 гаруй хүн цагдан хоригдож байна. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны улмаас хохирсон гэх 5 хэрэг хяналтад байгаа гэдгийг тэмдэглэв.

Улсын ерөнхий прокурорын газрын Хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах ажиллагаанд хяналт тавих хэлтсийн дарга, ахлах прокурор Ч.Мөнх-Эрдэнэ 2019-2025 онд сэжигтнийг шүүхийн шийдвэргүйгээр баривчлах тохиолдол цөөрсөн гэв. Мөн энэ оны эхний 3 улирлын байдлаар цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээтэй холбоотой 246 гомдол ирсэн гэдгийг Хүний эрхийн дэд хорооны хурлын үеэр дурдсан талаар УИХ-ын Нээлттэй парламентын газраас мэдээллээ.

]]> zulaa Fri, 30 Oct 2026 20:19:30 +0800 Малчин руу баавгай дайрч, биед нь гэмтэл учруулжээ http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2766 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2766

Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын нутаг, Их мухар гэх газарт өнөөдөр /2026.10.29/ 08:40 цагийн орчимд малчин руу баавгай дайрч, гэмтээсэн гэх дуудлага Онцгой байдлын байгууллагад бүртгэгджээ. Тодруулбал, 35 настай эрэгтэйг малдаа явж байхад нь баавгай дайрч, хазаж, самардсан байна. Дуудлагын дагуу сумын түргэн тусламжийн баг болон холбогдох албаныхан шуурхай ажиллаж, хохирогчийг Дархан-Уул аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгт яаралтай хүргэжээ. Одоогийн байдлаар иргэний биеийн байдал хүндэвтэр, эмнэлгийн хяналтад эмчилгээ хийлгэж байгаа гэв. Мөн Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны холбогдох албаныхан тус газарт очиж, газар дээр нь ажиллаж байгаа аж.

Дашрамд дурдахад, өнгөрсөн сард Сэлэнгэ аймгийн 10 сумын нутаг дэвсгэрт хүрэн баавгай 86 удаа үзэгдэж, нийт 162 толгой мал барьж идсэн тохиолдол бүртгэгдсэн талаар холбогдох албанаас мэдээлж байсан. Ан амьтад өвлийн ичээндээ орохын өмнө идэш тэжээлээ нөөцлөхтэй холбоотойгоор сүүлийн үед баавгай зэрэг амьтад суурьшлын бүс болон малын бэлчээрт үзэгдэх тохиолдол нэмэгджээ.

Иймд иргэдийг зэрлэг амьтан руу ойртохгүй байх, мал сүргээ хараа хяналттай байлгах, баавгай үзэгдсэн тохиолдолд өөрсдөө хөөж туух, ойртохгүйгээр холбогдох байгууллагад яаралтай мэдэгдэхийг анхааруулж байна.

]]> zulaa Thu, 29 Oct 2026 17:39:18 +0800 Төрийн албан хаагчийн ёс зүйн зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх үндэсний хөтөлбөр http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2764 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2764

]]> zulaa Thu, 22 Oct 2026 11:19:30 +0800 Орон сууцын мэдээллийг QR кодоор бүртгэлжүүлж, иргэдийг залилангийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлнэ http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2763 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2763

ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ЭЭЛЖИТ ХУРАЛДААНААР ДАРААХ АСУУДЛЫГ ШИЙДВЭРЛЭЛЭЭ

Замын хөдөлгөөний дүрэмд өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцүүлж батлууллаа.

Сүүлийн 2 жилд скүүтер, мопедтой холбоотой осол гэмтлийн тоо нэмэгдсэн.

Замын хөдөлгөөний дүрэмд өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцүүлж батлууллаа.

18-аас дээш насныхан цахилгаан дугуй, мопед, скүүтер жолоодох эрхтэй байна.

Орон сууцын залилах гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний тухай Засгийн газрын тогтоол батлагдлаа.

Орон сууцын мэдээллийг QR кодоор бүртгэлжүүлж, иргэдийг залилангийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлнэ.

Баригдаж буй орон сууцын зөвшөөрөл, газрын асуудал, давхардуулан гэрээ хийсэн эсэх бүх мэдээллийг цахим санд нэгтгэн нээлттэй болгоно.

Мэдээллийн цахим сан энэ оны 11 дүгээр сарын 15-нд бэлэн болно.

Цагдаа болон Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагууд орон сууцын залилах гэмт хэргийн шийдвэрлэлт, хохирлыг барагдуулах ажиллагааг эрчимжүүлнэ.

Мөн хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлнэ.

Хайгуулын есөн талбайд гэрээт хамгаалалт авах эрхийг нээж, газрын тосны салбарт гэрээт хамгаалалт хэрэгжүүлэн хөрөнгө оруулагчдын эрхийг хамгаална.

Газрын тосны салбарт гэрээт хамгаалалт хэрэгжүүлж, хөрөнгө оруулагчдын эрхийг хамгаална.

Хайгуулын есөн талбайд гэрээт хамгаалалт авах эрх нь нээгдэж байна.

Ингэсэнээр эрэл хайгуулын ажил хэвийн явагдана.

]]> zulaa Sat, 17 Oct 2026 11:34:16 +0800 ҮНЭ ХАНШ: Хязаалан гунан үхрийн үнэ 2 сая 900 мянган төгрөгт хүрчээ http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2762 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2762
Хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ 2026 оны 9 дүгээр сард улсын хэмжээнд өмнөх оны мөн үеэс 12.9 хувиар, өмнөх сараас 0.6 хувиар тус тус өссөн хэмээн ҮСХ-ноос мэдээллээ.

Инфляцын түвшин 2025 оны есдүгээр сард 9 хувь байсан бол 2026 оны эн сард 12.9 хувь болж, өсөлтийн хурдац өмнөх оны мөн үеэс 3.9 нэгж хувиар өссөн байна. Улсын инфляцад бензин, түлшнээс бусад импортын барааны үнэ 2.0 нэгж хувиар (15.9%), мах, хатуу түлшнээс бусад дотоодын барааны үнэ 4.4 нэгж хувиар (34.3%) тус тус нөлөөлжээ.

Малын зах зээлийн 2026 оны есдүгээр сарын дундаж үнийн мэдээг хүргэе. Өнгөрсөн сарын байдлаар атны үнэ 2.4 сая төгрөг болж, 2025 оны мөн үеэс 900 мянган төгрөгөөр, соёолон үрээний үнэ 1.8 сая төгрөг болж 500 мянган төгрөгөөр өсжээ. Тэгвэл хязаалан гунан үхрийн үнэ 2.9 сая төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеэс 1.5 сая төгрөгөөр, эр хонины үнэ 490 мянган төгрөг болж 210 мянган төгрөгөөр, эр ямааны үнэ 320 мянган төгрөг болж 140 мянган төгрөгөөр тус тус өсжээ.

Улаанбаатар хотод худалдаалагдаж буй үхрийн цул 1 килограмм махны дундаж үнэ 2026 оны 9 дүгээр сард 35023 төгрөг болж, 2024 оны 9 дүгээр сараас 70.0 хувиар, 2025 оны 9 дүгээр сараас 43.7 хувиар тус тус өсөж, өмнөх сараас 4.1 хувиар (1498 төгрөгөөр) буурсан байна. 1-р зэргийн гурилын дундаж үнэ 2026 оны 9 дүгээр сард 2538 төгрөг болж, 2024 оны 9 дүгээр сараас 7.4 хувиар, 2025 оны 9 дүгээр сараас 3.6 хувиар, өмнөх сараас 0.6 хувиар (16 төгрөгөөр) тус тус өссөн үзүүлэлттэй гарчээ.

]]> zulaa Wed, 14 Oct 2026 16:35:21 +0800 А.Батцэцэг: Хүүгээ даян аварга болж, төрийн зарлиг дуудуулахыг сонсоно гэдэг ховорхон тохиол http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2761 http://selenge.nutag.mn/index.php?newsid=2761

Бөх хүний ээжийн сүү нь хүртэл бяртай

Бөх хүний ээжийн бүүвэй нь хүртэл уртай

Бөх хүний ээжийн үг нь хүртэл учиртай

Бөх хүний ээжийн үйл нь хүртэл өлзийтэй” хэмээн Алтай нутгийн яруу найрагч М.Билэгсайхан шүлэглэсэн байдаг. Ерөөс хүний авьяас билэг, хувь заяаг аав ээж, нутгийн уул ус нь түшиж, ивээлдээ багтааж явдаг гэдэг. Хүүгийнхээ барилдаан бүрийг сэтгэл зүрхээрээ хамт мэдэрч, баяр догдлол бүхнийг нь хуваалцдаг сүүн ерөөлтэй хүмүүс бол бөхийн ээжүүд.

Зүүний үзүүрт будаа тогтохын дайтай хүмүүний их заяаг хайрласан ижий бурхад үр хүүхдүүдээ эрүүл саруул, сайн сайхан яваасай гэж ерөөж, үргэлж мөнхийн цагаан замын сүүн цацлаа өргөдөг билээ.

Энэ жилийн төрийн их баяр наадамд хүү нь урамтай сайхан барилдаж, түрүү бөхөөр тодрон түмэн олноо цэнгэлийн манлайд хөтөлж, төв цэнгэлдэх дүүрэн төрийн зарлиг уншиж сонордуулан, айл бүрийн хойморт “Өргөн Сэлэнгэ” эгшиглэхэд даян аварга Б.Орхонбаярын ээж аяга дүүрэн сүүгээ мэлтэлзүүлэн хүлээн зогсоо харагдсан. Их энэрэл хайраар өсгөсөн алдрай бяцхан үр нь монгол түмнийхээ их өв соёлыг тээж, зүлэг ногоон дэвжээнээ олон аавын хүүхдүүдтэй эр бяр, уран мэхээ уралдуулан барилдаж, зүүн, баруун талын засуулуудаа ханаруулан цэнгэлийн манлайд зогсохыг харах нь ээж хүний сэтгэлд багтамгүй их баяр, бахдал авчирсан нь лавтай. Ийнхүү “Зууны мэдээ”-гийн зочноор Монгол Улсын даян аварга Б.Орхонбаярын ээж А.Батцэцэгийг урьж, ярилцлаа.

-Энэ жилийн төрийн их баяр наадамд хүү нь урамтай сайхан барилдаж, 28 насандаа даян аварга цол хүртэн, аав ээж, нутаг ус, түмэн олноо баярлууллаа. Хүүгийнхээ барилдаан бүрийг дэргэдээс нь харж, даваа бүрийн ард догдолж суусан ээж хүний хувьд тэр өдрийн баяр, хүлээлт, сэтгэл догдлол ямар байв. Ялангуяа үзүүр, түрүүнд барилдаж, даян аваргын цолны зарлиг дуудах тэр мөчид юу бодогдов?

-Энэ жилийн баяр наадам сэтгэлд тод үлдэх сайхан мөчүүдээр дүүрэн байлаа. Хүүгийнхээ барилдаан бүрийг нь догдолж, хүлээж, суудал дээрээ тогтож сууж чадахгүй өндөлзөж үзсэн дээ.

Сүүлийн хоёр даваанд бүр сууж чадаагүй зогсож үзсэн. Үзүүр түрүүнд барилдахад нь харж чаддаггүй юм билээ. Тэгээд түр гарчхаад ирье гэсэн үзүүр түрүүний барилдаан эхэлсэн учраас гадна байгаа хүмүүс төв цэнгэлдэх рүү орох гээд зогсчихсон болохоор цагдаа нар ч гаргаагүй. Тэгээд л хүүгээ түрүүлэхэд нь “Энэ чинь миний хүүхэд шүү дээ” гээд бодсон. “Үнэн юм уу” гэж бодон өөртөө итгэдэггүй юм билээ.

Сүүнийхээ дээжийг зүлэг ногоон дэвжээндээ өргөж, хүүгээ цолоо хүртээд буугаад ирэхэд сүү амсуулъя гэж бодоод хүлээсэн. Төрийн зарлиг уншихад нь баруун гараа алдлаад нь уул ус, торгон ногоон дэвжээ есөн хөлт цагаан туг бүгдэд нь залбирсан даа. Их гоё мэдрэмж байсан.

Хүүгээ улсын их баяр наадамдаа түрүүлж, түмэн олноо баясгаж, даян аваргын болзол хангаж төрийн зарлиг дуудуулахыг сонсоно гэдэг үнэхээр ховорхон тохиолдол, тэр бүр хүн бүхэнд заяадаггүй аз хийморь болов уу. Наадмын хэдэн өдөр хүмүүс баяр хүргэж бид хоёрын утас байнга л дуугарсан даа. Ийм сайхан хүү заяаж, төрүүлж өсгөн, түмнийхээ их хайр хүндэтгэлийг хүлээж явна гэдэг их сайхан хувь тохиол юм гэж бэлгэшээж явдаг.

-Наадам бүрийг алгасахгүй үздэг байх аа?

-2019 оноос хойш улсынхаа их наадмыг алгасахгүй үзэж байна. Долоодугаар сарын 9 гээд л хот руу хүрээд ирдэг юм. Хүүгээ унасан ч үзнэ, давсан ч үзнэ. Хүүгээ барилдахаар өглөө гэрээс гарахад нь амжилт хүсээд үнсээд явуулдаг.

“Аав ээж та хоёр араас хүрээд ирээрэй. Бөхөө үзээрэй” гээд тасалбар авчихсан байдаг. Би сумандаа малын эмчээр ажилладаг болохоор наадмын үеэр хурдан морины наадмын комисст ажилладаг юм.

2019 оноос хойш манайхан "Хүүгээ дэмжээд цол ахиулаад ирээрэй” гээд надад чөлөө өгдөг болсон.Төв цэнгэлдэхэд нэг секторт суусан үзэгчид маань “Орхонбаярынхаа аав ээжтэй суусан ямар азтай юм бэ” гэдэг. Танил болоод тэр жилийнхээ наадмыг үздэг дээ. Хүү минь ээжийгээ бөхөд дуртай болгосон. Өмнө нь бөх нэг их үздэггүй байсан хүн одоо улсын цолтой бүх бөхчүүд, аймгийн арслангуудын нэр, цолыг нь мэддэг болсон байна.

-Анхны цолоо хүртэхэд залуу бөхөд хамгийн сайхан мөч байдаг. Хүүгээ цол хүртэхэд нь ч их догдлол дүүрэн байсан байх?

-Тэгэлгүй яах вэ. Сумын заан болоход нь их баярлаж байсан. Харин хамгийн гоё дурсамжтай барилдаан нь аймгийн арслан болсон үе. Маш их баярласан. Дараа нь улсын цолонд хүрч, начин цолны болзол хангахад ч их сайхан байсан. Монгол бөхийн босоо цагаан хийморь ивээж, хүүгийн минь хүсэл мөрөөдөл биелэх байх гэж боддог байлаа. Хүүгийн минь бэлтгэл сургуулилтыг сайхан хангаж, даян аварга болтол нь аав ээжээс нь илүү тусалж, дэмжиж ирсэн Т.Өсөх-Ирээдүй багшдаа, олон байгууллага, нутгийнхаа ард түмэнд, уул ус, хангай дэлхийдээ баярлаж явдаг.

-Бөхийн спорт удам дагах нь бий. Аав ээжийн тань талд нь барилддаг хүн бий юу?

-Ээжийн маань ганц ах нь сумын заан цолтой байсан гэдэг. Сумандаа олон жил дараалан түрүүлсэн хүн байсан юм билээ. Аавынх нь төрсөн ах барилддаг байсан гэдэг. Түүнээс биш улсын цолтой бөх байгаагүй. Дээр үед тэр бүр байнга бэлтгэл сургуулилт хийж, аймаг улсад барилдах боломж ховор байсан болохоор илүү цааш явж барилдаагүй ч байж мэдэх юм.

Манайх хоёр хүүтэй. Том хүү маань аавынхаа мэргэжлийг өвлөж төрдөө тангараг өргөсөн цагдаа мэргэжилтэй. Даян аварга маань миний бага хүү. Сэлэнгэ аймгийн Орхон суманд 1998 онд төрсөн. Дөрвөн настай байхад нь Цагааннуур сумандаа ирж байсан. Багад нь хүүгээ болно гэж боддоггүй байлаа.

Хүүхдийн баяраар аав нь хүүгээ барилдуулна гээд хааяа аваад явдаг байсан. I, II байрт орлоо гээд баярын бичиг аваад ирдэг байлаа. Хүү маань долоодугаар ангиасаа чөлөөтийн секцэд явж, тэр үеэс бөхөд илүү дуртай болсон доо. Аав ээж хоёр нь хүүгээ бөхөөр хичээллэж эхлэхэд дуртай байсан. Спорт гэдэг өөрөө хүнд зөв хүмүүжлийг олгодог, эрүүл мэндэд ч эерэг ач тустай болохоор хүүгийнхээ сонирхлыг бид дэмжсэн. Хүүгээ ийм алдартай том бөх болно гэж бодоогүй. Одоо бол хүүгээрээ маш их бахархаж явдаг. Үгээр илэрхийлэхийн аргагүй сайхан мэдрэмж байдаг.

-Хүүхэд багадаа ирээдүйн хүсэл мөрөөдлийн тухай ярьдаг шүү дээ. Хүүгийн тань багийн мөрөөдөл юу байв?

-Цагдаа болно гэдэг байсан. ЭЕШ өгөхөөр явахдаа Орхонбаярын ангийн 3-4 хүүхэд, аав ээжийнх нь хамт Ээж модонд очиж мөргөж байсан юм. Тэр үед “Миний хүү шалгалтаа сайн өгнө гэж залбирдаг юм шүү” гэхэд “За, ээж ээ” гэсэн. ЭЕШ-аа өгчхөөд “Би Ээж модонд бөх болно гэж залбирчихсан шүү, ээж” гээд л биднийг инээлгэж байлаа.

-Хоёр хүүдээ хандаж ерөөлийн сайхан үг хайрлахгүй юу?

-Хүүг минь монгол бөхийн босоо цагаан хийморь, зүлэг ногоон дэвжээ, түмэн олон нь ивээж, эрүүл энх, аз жаргалаар дүүрэн байх болтугай гэж ээж нь ерөөе. Миний хүү зорьсон зорилгодоо тууштай байж монгол бөхийн оройн дээд цолонд хүрч, Монгол түмэн, уул усаа баярлуулж яваарай. Төрдөө тангараг өргөж, аавынхаа мэргэжлийг өвлөж яваа том хүүгээрээ аав ээж нь бахархдаг. Амжилт бүтээлээр дүүрэн, эрүүл энх байх болтугай. Өглөө бүр уул ус, хангай дэлхийдээ цайныхаа дээжийг өргөхдөө зөвхөн өөрсдийгөө биш Монголын ард түмнээ даатгаж, амгалан тайван байгаасай гэж залбирдаг даа.

-Та удам дамжсан малын эмч мэргэжилтэй гэсэн. Энэ тухайгаа ярихгүй юу?

-Би Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын уугуул. Аав ээж минь хоёулаа малын эмч мэргэжилтэй. Би удам дамжсан малын эмч. Одоо сумандаа хувийн малын эмнэлэг ажиллуулаад 10 жил болж байна. Намайг аравдугаар анги төгсөхөд аав ээж минь өөрсдийнхөө мэргэжлийг өвлүүлэхээр Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулагийн техникумын малын эмчийн ангид оруулж байсан. Аав ээжийн хэлсэн үгнээс гарах эрхгүй шүү дээ. Ажил амьдралынхаа гарааг эхлүүлж, үр хүүхдээ аав ээжийнхээ хүмүүжлээр хүмүүжүүлээд явж байна.

-Цагааннуур сумандаа ажил амьдралаа төвхнүүлээд хэр удаж байгаа вэ?

-Гэр бүлийнхээ хүнтэй танилцаж, Сэлэнгэ аймгийн хүн болсон. Алтанбулаг сумаас ажил амьдралынхаа гарааг эхэлж байлаа.Манай хүн цагдаа мэргэжилтэй болохоор олон газар руу томилолт авч нүүдэг байсан. Сэлэнгэ аймгийнхаа 7-8 суманд хэсгийн төлөөлөгчөөр ажилласан байдаг. 2012 онд Ерөө суманд шилжиж очиход сумын Тамгын газрын дарга дуудаад малын эмчээрээ ажиллахыг санал болгосон.Тэр үед аав минь их баярласан.

“Малын эмчээрээ ажиллахгүй юм уу, ээж нь охиноо мэргэжлээрээ ажиллахыг хараагүй бурхан болсон” гэдэг байж билээ.

Дараа нь Цагааннуур сумандаа ирээд 2016 онд хувийн мал эмнэлгээ нээхэд аав маань “Аав нь охиныгоо мэргэжлээрээ ажиллахыг харлаа. Өөр хүсэх зүйл байхгүй сайхан байна” гэж хэлж байсан. Их баярласан даа. Цагааннуур сумандаа амьдраад 23 жил болж байна. Манай сум Монгол Улсын газар тариаланг тэтгэдэг сайхан нутаг. Өвс ногоо арвин, жил бүр хангай дэлхий хишгээ хайрлаж, ургац сайхан гардаг. Хүн ард нь амгалан тайван, сайхан энергитэй, ажил үйлс нь өөдрөг, ийм сайхан нутагт амьдарч байгаадаа бэлгэшээж явдаг.

Пүрэвдашийн АМГАЛАНБАЯР

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

]]> zulaa Fri, 09 Oct 2026 10:15:15 +0800